Een gemiddelde ontslagvergoeding via een vaststellingsovereenkomst valt vaak hoger uit dan de wettelijke transitievergoeding, simpelweg omdat er onderhandeld wordt. Toch tekenen veel werknemers het eerste voorstel dat ze krijgen, of vullen ze zelf een sjabloon in dat ze online vonden. Dat sjabloon lijkt compleet, maar mist regelmatig details die je duizenden euro’s kunnen kosten. In dit artikel lees je welke onderdelen in zo’n voorbeeld staan, waarom je ze niet klakkeloos overneemt en waar je op let voordat je je handtekening zet.
Waarom een sjabloon nooit het hele verhaal vertelt
Een vaststellingsovereenkomst, ook wel beëindigingsovereenkomst genoemd, legt vast dat werkgever en werknemer de arbeidsovereenkomst met wederzijds goedvinden beëindigen. Het document beschrijft de afspraken die daarbij horen: de einddatum, de vergoeding en wat er met openstaande zaken gebeurt. Een voorbeeld vaststellingsovereenkomst wederzijds goedvinden geeft je een idee van de structuur, maar het is een lege huls die je zelf moet vullen met de juiste cijfers en clausules.
Het probleem met een standaard voorbeeld vaststellingsovereenkomst is dat het uitgaat van een gemiddelde situatie. Jouw situatie is dat zelden. De reden van ontslag, je dienstjaren, je opzegtermijn en eventuele concurrentiebedingen bepalen samen wat een redelijk voorstel is. Een sjabloon houdt met geen van die dingen rekening, want het kent jouw dossier niet.
Juist daarom is een gedownload document alleen een startpunt. Wie het invult en meteen tekent, gaat ervan uit dat de werkgever een eerlijk voorstel heeft gedaan. In de praktijk is het eerste bod bijna altijd het laagste.
Deze onderdelen horen erin te staan
Een correcte vaststellingsovereenkomst benoemt eerst de partijen: de werkgever, bijvoorbeeld FINITO B.V. gevestigd in Amsterdam, en de werknemer met naam en functie. Daarna volgt de kern: de datum waarop de arbeidsovereenkomst eindigt en de vaststelling dat het ontslag op initiatief van de werkgever gebeurt. Dat laatste is geen detail, want het bepaalt of je recht houdt op een WW-uitkering.
Vervolgens komen de financiële afspraken. Denk aan de beëindigingsvergoeding, de uitbetaling van niet-opgenomen vakantiedagen, het vakantiegeld tot de einddatum en een eventuele eindejaarsuitkering naar rato. Ook je laatste salaris, de vrijstelling van werk in de opzegtermijn en de afhandeling van een leaseauto of telefoon horen erin. Verder staan er clausules over geheimhouding, het inleveren van bedrijfseigendommen en soms een positief getuigschrift.
Let op de zogeheten bedenktermijn. Na ondertekening heb je wettelijk recht om binnen een bepaalde periode zonder opgaaf van reden op je besluit terug te komen. Die termijn moet in de overeenkomst worden vermeld; ontbreekt die vermelding, dan geldt automatisch een langere periode. De exacte lengte en voorwaarden kun je nalezen bij het Juridisch Loket, dat de spelregels rond ontslag met wederzijds goedvinden neutraal uitlegt.
Ontbreekt een van deze onderdelen in het voorbeeld dat je downloadde, dan is het document onvolledig, hoe netjes het er ook uitziet.
De ontslagreden bepaalt je positie
Bij een ontslag om bedrijfseconomische redenen, zoals reorganisatie of het vervallen van een functie, staat de werknemer meestal sterker dan bij individuele redenen. De werkgever wil vaak snel en zonder procedure via het UWV afhandelen, en dat geeft ruimte om te onderhandelen over een hogere vergoeding. Een voorbeeld vaststellingsovereenkomst uwv laat vaak alleen de kale afspraken zien, terwijl de onderhandelingsruimte juist in de context zit.
Zelf opstellen of laten controleren?
Kun je zelf een vaststellingsovereenkomst opstellen? Ja, dat mag. Een voorbeeld vaststellingsovereenkomst word laat zich makkelijk aanpassen, en er zijn ook gratis modellen te vinden. Maar het opstellen is niet het moeilijke deel; het beoordelen wel. Een clausule die onschuldig lijkt, kan je recht op WW in gevaar brengen of een concurrentiebeding onbedoeld in stand houden.
Daarom laten veel werknemers hun document nakijken voordat ze tekenen. Wie een gedownloade tekst wil laten toetsen op zulke valkuilen, kan een vaststellingsovereenkomst laten controleren door een jurist die gespecialiseerd is in ontslagrecht en die beoordeelt of de vergoeding en de voorwaarden kloppen. Dat verlegt de aandacht van de vorm naar de inhoud, en dat is precies waar het geld zit.
De kosten van zo’n controle worden bovendien regelmatig door de werkgever vergoed, als onderdeel van de regeling. Dat staat lang niet altijd in een sjabloon, maar is wel vaak bespreekbaar.
Wat een redelijk bedrag is en waar het misgaat
Wat een redelijk bedrag is, hangt af van je dienstjaren, salaris en de reden van het ontslag. De transitievergoeding vormt de ondergrens, maar bij een beëindiging met wederzijds goedvinden ligt het bedrag doorgaans hoger. Factoren als de kans op een nieuwe baan, je leeftijd en de mate waarin de werkgever van het ontslag wil af, tellen mee. Een voorbeeld vaststellingsovereenkomst gratis van internet noemt zelden een bedrag, en dat is maar goed ook, want een standaardbedrag bestaat niet.
De grootste nadelen van een vaststellingsovereenkomst zitten in de onomkeerbaarheid en de fijne juridische details. Teken je een verkeerde formulering, dan kun je je WW-uitkering mislopen of vast blijven zitten aan een concurrentiebeding. Ook een zin over het inleveren van een voorbeeld vaststellingsovereenkomst woning of een dienstwoning kan grote gevolgen hebben, terwijl die in een algemeen sjabloon nooit op jouw situatie is toegespitst.
Of ontslag via het UWV beter is dan een vaststellingsovereenkomst, verschilt per geval. De UWV-route is een echte procedure met toetsing, terwijl de overeenkomst sneller en vaak financieel gunstiger is, mits je goed onderhandelt. Wanneer een conflict aan het ontslag voorafgaat, is het slim om vroeg te weten hoe je een conflict op het werk oplossen kunt zonder dat het tot een gedwongen vertrek leidt.
Voordat je tekent
Een handtekening onder een vaststellingsovereenkomst is bindend, op de wettelijke bedenktermijn na. Daarom loont het om het gedownloade voorbeeld eerst te vergelijken met je eigen arbeidsovereenkomst en de reden van vertrek. Let vooral op de formulering rond het initiatief tot ontslag, de vergoeding en de bedenktermijn.
Wie de onderhandeling niet alleen wil doen, kan zich laten bijstaan door een partij die is gespecialiseerd in ontslagrecht, zoals de juristen van Brons Legal Ontslagrecht. Voor een neutrale, niet-commerciële toelichting op je rechten en plichten biedt de FNV daarnaast een overzicht dat losstaat van welk sjabloon dan ook.
De wet- en regelgeving rond beëindiging met wederzijds goedvinden blijft in beweging, onder meer rond de hoogte van de transitievergoeding en de precieze werking van de bedenktermijn. Controleer de actuele voorwaarden daarom altijd bij een officiële instantie voordat je een document invult of ondertekent.
Een sjabloon toont de vorm van een vaststellingsovereenkomst, maar de werkelijke waarde zit in de inhoud die op jouw situatie is afgestemd.
